Juni komt eraan: wat verandert er?
Waarover gaat dit? Vanaf 1 juni veranderen de spelregels inzake uurrooster, overuren en nachtwerk. De rode draad: meer flexibiliteit zowel voor de baas als van jou. De regering claimt de rol van het sociaal overleg te garanderen maar in de praktijk wordt alleen maar meer verdeeldheid gezaaid.
Arbeidsreglement: soepelere regels op komst
Vrijwillige overuren: uniform systeem
Nachtarbeid: geen verbod meer
_________
Arbeidsreglement: soepelere regels op komst
Het grotere plaatje. Vanaf 1 juni wordt het eenvoudiger om het arbeidsreglement te wijzigen voor flexibele uurroosters. De drempel om een blokkering in het paritair comité (PC) te omzeilen, verlaagt aanzienlijk.
Hoe het werkt. Normaal eist een wijziging zonder akkoord in de onderneming een 75 %-meerderheid op álle banken in het PC. Vanaf juni geldt er een uitzondering voor drie specifieke situaties:
Het uitbreiden van het bestaande kader (bijv. de eindtijd verschuiven van 18 u naar 20 u)
Het invoeren van een rooster buiten het bestaande kader
Het invoeren van een rooster wanneer er nog geen kader in het reglement staat
In deze gevallen volstaat een akkoord van slechts één vakbond en één werkgeversorganisatie.
Maar pas op. De basisregels blijven overeind. Bij de invoering van een kader moeten de weekdagen, het dagelijks tijdvak, en de (minimale/maximale) dag- en weekduur verplicht in het reglement staan.
Voorwaarde: het kader moet realistisch zijn (al te ruime grenzen worden afgekeurd).
De impact: bevat het arbeidsreglement enkel een kader? Dan moet het exacte arbeidsrooster verplicht in de individuele arbeidsovereenkomst worden opgenomen. Je ontvangt ook altijd een afschrift van de wijziging (met ontvangstbewijs).
______
Verbod op nachtarbeid verdwijnt
The big picture. Vanaf 1 juni ondergaat de Belgische arbeidswetgeving een ingrijpende verandering. Nachtarbeid verandert van een 'principieel verbod met uitzonderingen' naar een 'principiële toelating'. De historische lijst met wettelijke uitzonderingen vervalt, waardoor nachtwerk in theorie in elke sector mogelijk wordt.
Hoe het werkt. De algemene definitie van een nachtshift blijft behouden: arbeid tussen 20 u en 6 u. De invoeringsprocedure voor werkgevers wordt echter een stuk minder log. Voortaan kan nachtarbeid worden ingevoerd via:
- Een collectieve arbeidsovereenkomst (cao) gesloten met álle vakbonden in de onderneming.
- De klassieke procedure tot wijziging van het arbeidsreglement.
Soepelere regels. Valt de shift tussen 20 u en 6 u, maar uitsluitend buiten de kernuren van middernacht tot 5 u (het zogenaamde 'avondwerk')? Dan gelden er nog lossere regels. Deze uurroosters kunnen sneller via de normale procedure in het arbeidsreglement worden opgenomen, of zelfs via een rechtstreeks individueel akkoord tussen jou en je werkgever.
Opgepast. Voor de distributiesector en e-commerce (inclusief specifieke bedrijven binnen de metaalhandel en elektriciens van de PsC 149.01 en 149.02) gelden er vanaf 1 juni aparte regels voor nieuwe contracten. Voor hen verschuift de nachtgrens naar 23 u tot 6 u, wat impact heeft op de premies.
- Werk jij in een van deze metaalsectoren? Ontdek snel meer op onze website en in je mailbox!
_______
Overuren: één uniform systeem
Waarom het uitmaakt. Gedaan met de wirwar aan sectorale regels. Er is nu één uniform systeem voor vrijwillige overuren dat voor iedereen geldt, inclusief een stevig fiscaal voordeel.
In cijfers:
360 uur: de grens voor vrijwillige overuren per werknemer per jaar (450 uur in de horeca).
0 %: de belasting en RSZ op de eerste 240 overuren (360 in de horeca). Je krijgt deze uren bruto = netto uitbetaald. Er geldt voor deze uren wel geen overloon (150 %/200 %) of inhaalrust.
0 motieven: de werkgever hoeft geen 'onvoorziene noodzaak' meer te bewijzen. Onderlinge afspraken volstaan.
Waar je op moet letten. De juridische spelregels waar je niet omheen kunt:
Schriftelijk akkoord: je moet vooraf een document tekenen. Overwerk blijft vrijwillig; je kunt niet worden verplicht.
Looptijd: het akkoord is 1 jaar geldig en wordt stilzwijgend verlengd. Opzeggen kan enkel schriftelijk met 1 maand opzegtermijn.
Tussen de regels. Niet iedereen komt in aanmerking.
Tijdskrediet is strikt uitgesloten (je kunt geen overheidspremie ontvangen om minder te werken en tegelijk overuren kloppen).
Deeltijdse medewerkers zijn in de regel uitgesloten, tenzij er tijdelijk extreem veel werk is én ze al minstens 3 jaar deeltijds aan de slag zijn bij het bedrijf.