Nieuwe regels rond nachtarbeid in de metaalsector: wat verandert er?

De federale regering zet verdere stappen richting meer flexibiliteit op de arbeidsmarkt. Naast wijzigingen aan arbeidsregelingen en de uitbreiding van vrijwillige overuren, verandert vanaf 1 juni ook de regelgeving rond nachtarbeid grondig.

Het principiële verbod op nachtarbeid verdwijnt daarbij volledig. Voor bepaalde activiteiten in de distributie- en logistieke sectoren geldt bovendien een specifieke regeling. Die heeft ook gevolgen voor verschillende ondernemingen binnen onze sectoren, waaronder:

• elektriciens
• metaalhandel
• PC 100
• bepaalde logistieke en e-commerceactiviteiten

1. Nieuwe definitie van nachtarbeid

Voor nieuwe arbeiders die vanaf 1 april 2026 in dienst treden in ondernemingen die onder deze regeling vallen, wordt nachtarbeid voortaan gedefinieerd als arbeid tussen 23u en 6u.

Dat betekent concreet dat nachtpremies, toeslagen, gekoppelde voordelen voor deze nieuwe werknemers enkel nog gelden binnen dat beperkter tijdsvenster.

Vandaag gelden in veel situaties nog premies voor prestaties tussen 20u en 6u.

2. Bestaande werknemers behouden hun rechten

De wet voorziet uitdrukkelijk dat verworven rechten behouden blijven. 

Voor arbeiders die vóór 1 april 2026 al in dienst zijn:

• blijven de bestaande premies gelden;
• blijven de huidige loonvoorwaarden behouden;
• blijft de regeling tussen 20u en 6u van toepassing.

Die bescherming geldt ook voor werknemers die tussen 1 april 2025 en 31 maart 2026 al in de onderneming gewerkt hebben, ook als interimkracht.

3. Waarom voert de regering dit in?

Volgens de regering moet deze versoepeling vermijden dat ondernemingen hun activiteiten naar buurlanden verplaatsen waar soepelere regelgeving geldt.

Men argumenteert dat dit:

• de concurrentiepositie van bedrijven versterkt;
• jobs in België moet behouden;
• extra werkgelegenheid kan creëren.

4. Wijzigingen aan nachtpremies om economische redenen

Hoewel bestaande rechten beschermd blijven, voorziet de wet dat werkgevers in uitzonderlijke economische omstandigheden bestaande nachtpremies kunnen aanpassen via een collectief akkoord.

De wet verwijst daarbij naar het herstel van ondernemingen in moeilijkheden of het voorkomen van economische problemen.

Deze begrippen blijven vandaag bijzonder vaag.

Het paritair comité moet in zulke gevallen geïnformeerd worden en kan aanbevelingen formuleren.

Binnen de sector zullen we proberen deze voorwaarden verder te verduidelijken zodat:

• misbruik vermeden wordt;
• duidelijkheid ontstaat over wat wel en niet kan.

Het nationaal akkoord bevat bovendien al een sectorale aanbeveling om de premie integraal te behouden voor alle arbeiders zonder onderscheid. We onderzoeken momenteel of dit kan dienen als basis voor een bijkomende cao.

5. Nachtarbeid kan sneller ingevoerd worden

Ook de procedures voor het invoeren van nachtwerk worden versoepeld.

Versnelde procedure via sociale inspectie

Wanneer er geen akkoord wordt bereikt over een wijziging van het arbeidsreglement, kan de sociale inspectie tussenkomen. Als de inspectie oordeelt dat het voorgestelde systeem:

• wettelijk is;
• voldoet aan arbeidsduurregels;
• en de formele procedures respecteert,

kan de wijziging automatisch in werking treden na acht dagen.

Deze regeling geldt voor:

• nachtprestaties in distributie- en aanverwante sectoren;
• bepaalde vormen van avondarbeid.

Individueel akkoord voor avondarbeid

Voor arbeid tussen 20u en 6u die niet plaatsvindt tussen middernacht en 5u, wordt de procedure nog verder versoepeld.

In die gevallen kan:

• een individueel akkoord tussen werkgever en werknemer volstaan;
• zonder klassieke wijzigingsprocedure van het arbeidsreglement.

Dat betekent dat werknemersvertegenwoordigers in sommige situaties buitenspel gezet kunnen worden.

6. Ons standpunt

Wij blijven deze evoluties kritisch opvolgen. Voor ons blijven volgende principes centraal:

• behoud van loon- en arbeidsvoorwaarden;
• bescherming van bestaande premies;
• degelijk sociaal overleg;
• werkbaar werk;
• bescherming van de werk-privébalans.

Heb je vragen over jouw situatie of over de impact in jouw onderneming? Neem contact op met je afgevaardigde of regionale afdeling.