Dossier Alstom-NMBS: Een moeilijke strijd voor lokale tewerkstelling

Welke treinbouwer mag de megabestelling (600 treinstellen) van de NMBS bouwen?
Dat is de vraag van minstens 1,7 miljard euro. Binnenkort krijgen we een antwoord op die vraag.

Op dit moment ziet het er niet goed uit voor treinbouwer Alstom (met sites in Brugge en Charleroi) en haar werknemers. De auditeur van de Raad van State heeft op dinsdag 2 september geadviseerd om het beroep van Alstom tegen de toewijzing van de NMBS-order aan het Spaanse CAF te verwerpen. De komende dagen velt de Raad van State een definitief oordeel.

Wat voorafging
In februari duidde de NMBS het Spaanse CAF aan als voorkeursbieder voor de levering van 600 nieuwe treinstellen. De andere kandidaten – Alstom en Siemens – trokken naar de Raad van State (RvS) omdat de procedure niet transparant genoeg was. De RvS schorste de procedure en de NMBS moest opnieuw naar de tekentafel Eind juli concludeerde NMBS opnieuw dat CAF het best scoorde op de criteria van de aanbestedingsprocedure. Die beslissing was voor ABVV-Metaal (en vele anderen) onbegrijpelijk. Het Franse Alstom heeft immers twee belangrijke fabrieken in ons land (Brugge en Charleroi, samen goed voor 2.000 jobs) die de treinen ook kunnen maken. Om de toekomst van deze bedrijven veilig te stellen, is de bestelling van de NMBS cruciaal. Alstom kon bovendien ook goedkoper leveren dan CAF, terwijl de globale score van de aanbestedingsprocedure maar heel licht in het voordeel van CAF uitviel.

Mensenrechtenschendingen
Ondertussen hebben ook diverse mensenrechtenorganisaties (zoals 11.11.11 en Vrede VZW) zich aangesloten bij de procedure voor de Raad van State. CAF bouwt en onderhoud namelijk een tram- en treinnetwerk dat Jeruzalem verbindt met verschillende (illegaal) gekoloniseerde gebieden op de Westelijke Jordaanoever. Het bedrijf zou zich dus schuldig maken aan schendingen van de mensenrechten en dus geweerd moeten worden uit de aanbestedingsprocedure.

In de bres voor jobs
Op dinsdag 2 september behandelde de Raad van State het dossier. Een delegatie van ABVV-Metaal volgde de zitting van dichtbij. Hoofddelegee Pascal Van Hove: “Vandaag hebben we nog genoeg werk tot mei-juni 2026. Maar daarna is de NMBS-bestelling levensbelangrijk. De productie zou starten in 2027-2028 en betekent een vooruitzicht op tien tot twaalf jaar werk. Het mislopen van dit contract zou rampzalig zijn.”

Voor ABVV-Metaal is de conclusie duidelijk: de bestelling van de NMBS moet naar Alstom, niet alleen voor de toekomst van 2.000 werknemers in Brugge en Charleroi, maar ook voor een duurzame en rechtvaardige industrie in België.

De auditeur van de Raad van State adviseerde echter iets anders. Volgens de auditeur heeft de NMBS de Europese aanbestedingsregels correct toegepast en werden geen beoordelingsfouten gemaakt. Ook het bezwaar van de mensenrechtenorganisaties tegen de activiteiten van CAF in illegale Israëlische kolonies is volgens de auditeur niet ontvankelijk.
De komende dagen velt de Raad van State een definitief oordeel. Zoals onze hoofdelegee Pascal zei, na de zitting van 2 september: “dit is slecht nieuws voor het bedrijf en voor de werknemers. Maar we wachten uiteraard de officiële uitspraak af.”