De proceduretrein naar de sociale verkiezingen komt deze maand op gang. Tussen 13 en 26 december moet de werkgever een aantal cruciale inlichtingen verschaffen aan de ondernemingsraad en aan het CPBW. Je krijgt antwoord op de volgende vragen:

  • Moet de onderneming verkiezingen organiseren?
  • Welke organen moeten opgericht worden (enkel een comité of ook een OR)?
  • Hoeveel werknemers zijn er per categorie (arbeiders, bedienden, kaderleden en jongeren)?
  • Wie zijn de kaderleden en wie zijn de leidinggevenden? Wat is hun functie?
  • Op welke datum wil de werkgever de verkiezingen laten doorgaan?
Deze informatie moeten worden uitgehangen op een goed zichtbare plaats in de onderneming. De wet zegt dat dit moet gebeuren op de plaats waar later ook het bericht van ‘dag X’ zal worden aangeplakt.

Tip: Overtuig de werkgever om steeds dezelfde borden te gebruiken voor de aanplakking van de inlichtingen in het verdere verloop van de procedure. Zo weten de werknemers steeds waar ze terechtkunnen voor informatie over de sociale verkiezingen. En misschien is dit het geknipte moment om ook afspraken te maken over het gebruik van aanplakborden voor jullie eigen campagne!

De aanplakking mag echter worden vervangen door het ter beschikking stellen van een elektronisch document, voor zover alle werknemers hiertoe tijdens hun normale werkuren toegang hebben. Het bericht dat deze inlichtingen bevat, wordt het bericht X-60 genoemd. Dat is dus 60 dagen voor dag X (de dag van de officiële aanplakking van de aankondiging van de verkiezingen) en 150 dagen voor dag Y (de dag van de stemming).

De informatie die de werkgever meedeelt op X-60 is niet te nemen of te laten. Het gaat om een voorstel dat, na overleg met de vakbonden, gewijzigd en aangepast kan worden. Er is tijd tot X-35 om in de ondernemingsraad (of in het comité) te discussiëren over de voorstellen van de werkgever. Aan gespreksonderwerpen geen gebrek:
  • Hoeveel ondernemingsraden en comités worden er opgericht en op welk niveau? Zoals je weet worden sociale verkiezingen georganiseerd in ‘ondernemingen’ die een bepaalde tewerkstellingsdrempel overschrijden. De verkiezingswetgeving omschrijft de ‘onderneming’ als de ‘technische bedrijfseenheid‘ (TBE). In de praktijk kan de TBE samenvallen met de juridische entiteit (JE), maar dit is niet noodzakelijk het geval. Alles hangt af van de mate van economische en vooral sociale zelfstandigheid. De werking van de op te richten overlegorganen moet immers in eerste instantie de belangen van de werknemers ten goede komen. Sociale verkiezingen worden georganiseerd op het niveau van de TBE. De bepaling van de TBE voor de oprichting van een OR en een CPBW zijn twee afzonderlijke procedures die een verschillend resultaat kunnen opleveren. Een TBE kan, afhankelijk van de sociale en economische criteria en de tewerkstellingsdrempel, verschillende vormen aannemen: de TBE kan samenvallen met de juridische entiteit, de TBE kan gevormd worden door verschillende juridische entiteiten, of de TBE wordt gevormd door 1 of meerdere bedrijfszetels. Als de vakbonden vermoeden dat verschillende JE’en samengevoegd kunnen worden tot één TBE, zullen ze een dossier op tafel moeten leggen met bewijzen die een economische samenhang aantonen, en met een begin van bewijs dat een sociale samenhang aantoont.
  • Is de datum die de werkgever voorstelt een goede datum voor ons? Misschien zijn er andere en betere data denkbaar.
    Tip: ga altijd op zoek naar een datum waarop zoveel mogelijk werknemers en ABVV-leden aanwezig zijn. Vermijd dagen waarop traditioneel veel tijdskrediet wordt genomen, zoals maandagen, woensdagen en vrijdagen. Hou er ook rekening mee dat donderdag 21 mei een feestdag is. Sommige collega’s zullen op vrijdag 22 mei een brugdag inlassen. En bovendien zou het verleidelijk kunnen zijn om ook de eerste drie werkdagen van die week vakantie te nemen, waardoor de personeelsbezetting tijdens de tweede week van de verkiezingsperiode een stuk lager kan uitvallen.
  • Is de lijst met kaderleden en leidinggevenden correct en volledig? Staan er personen op deze lijsten die er eigenlijk niet thuishoren? Worden de leidinggevende functies correct omschreven? Gaat het werkelijk over functies en personen die belast zijn met het dagelijks beheer van de onderneming of over functies en personen die hier onmiddellijk aan ondergeschikt zijn?
  • Kloppen de cijfers van de werkgever met betrekking tot het aantal personeelsleden en de verdeling over de categorieën arbeiders, bedienden, jongeren en kaderleden? Deze gegevens kunnen een impact hebben op het aantal mandaten en de verdeling van de mandaten over de diverse categorieën, hoewel de definitieve telling pas op dag X gebeurt.
Het voorstel van de werkgever op X-60 moet dus goed gecontroleerd worden. Er is ruimte voor discussie en aanpassingen. Op X-35, dus een drietal weken na het voorstel, moet de werkgever een definitieve beslissing nemen.

Indien hij rekening heeft gehouden met de opmerkingen van de vakbonden, des te beter. Indien hij geen rekening houdt men onze verzuchtingen (en als we ervan overtuigd zijn de wet aan onze kant te hebben) dan kunnen we nog altijd klacht indienen bij de arbeidsrechtbank. Dit moet gebeuren ten laatste op X-28. Dit betekent dat er slechts één week tijd is om klacht in te dienen. Alert blijven is de boodschap! Zorg er zeker voor dat je alle verslagen van de ondernemingsraad in die periode goed bewaart. De uitspraak van de rechtbank volgt dan op X-5. Zodat op dag X (tussen 11 en 24 februari 2020) de officiële aankondiging kan gebeuren.