Artikels Digimetaal

Een overzicht van onze artikels uit de nieuwsbrief.

 

Herstructurering bij Bombardier: “We maken ons geen illusies, maar gaan alles doen om ontslagen te beperken.”

Na een lange periode van onzekerheid weten de werknemers van Bombardier Brugge eindelijk waar ze aan toe zijn. Op vrijdag 5 mei deelde de directie mee dat er 160 jobs moeten verdwijnen. Het gaat om 90 arbeiders en 70 bedienden. Daarbovenop worden 40 tijdelijke contracten niet meer verlengd. De procedure collectief ontslag (wet-Renault) is op maandag 14 mei van start gegaan. In een eerste fase zal er geconsulteerd en overlegd worden met de vakbonden om uiteindelijk, in een tweede fase, een sociaal plan af te sluiten.

Een derde van de 447 vaste werknemers moet dus vrezen voor zijn of haar job. Daarmee is opnieuw een triest hoofdstuk aangebroken in de lange geschiedenis van Bombardier Brugge. De voorzichtige hoop om niet volledig meegesleurd te worden in de Europese herstructureringsgolf – in oktober 2016 kondigde de Canadese multinational aan dat er in Europa 7500 jobs op de schop moesten – bleek dus onterecht. Op haar hoogtepunt in de jaren tachtig telde de Brugse trein- en tramconstructeur nog bijna 3000 werknemers. Na een ganse reeks herstructureringen blijft daar slechts een fractie van over. Spijtig genoeg een verhaal zoals we er de voorbije jaren te veel hebben beleefd in onze metaalindustrie.

Enkele maanden geleden schreven we hier al over de donderwolken die dreigend boven de fabriek hingen. In mei 2016 moesten al eens 75 arbeiders vertrekken (60 arbeiders stapten toen vrijwillig op). Nauwelijks een maand later, in juni 2016, werden 50 bedienden en kaderleden de laan uitgestuurd. Vervolgens kwam op 31 januari 2017 Europees CEO Philippe Crauste langs om zijn toekomstplannen uit te leggen. Hij vertelde toen dat de site voortaan zou worden aangestuurd vanuit het Franse Crespin. Bombardier Brugge was haar positie als ‘lead site’ kwijt en zou enkel nog instaan voor de assemblage, het testen en het uitleveren van tram- en treintoestellen. Sindsdien was de vraag niet meer óf er opnieuw jobs zouden verdwijnen, maar wel hoeveel er zouden verdwijnen.

Voor de werknemers en de vakbonden kwam het nieuws uiteraard hard aan. ABVV-Metaal-hoofdafgevaardigde Freddy Bakker doet zijn relaas: “Na de aankondiging van het collectief ontslag hebben we onmiddellijk het voltallige personeel samengeroepen. We hebben hen op de hoogte gesteld van de plannen van de directie. Vervolgens hebben we iedereen naar huis gestuurd. De teleurstelling was enorm.” Op maandag 7 mei volgde een nieuwe personeelsvergadering waarop de vakbonden hun actiepunten hebben voorgesteld. Een van die actiepunten was een onderhoud met vicepremier Kris Peeters, minister-president Geert Bourgeois en minister van Mobiliteit François Bellot. Freddy vertelt: “Alle partijen aan tafel gaven aan te willen werken aan een duurzame toekomst voor Bombardier, met een klemtoon op de redding van zoveel mogelijk jobs. Al zijn we ook realistisch. Het zal niet gemakkelijk zijn.”

Zoals gezegd zal de Brugse site enkel nog instaan voor de eindassemblage, de bekleding en de uitlevering van trein- en tramtoestellen. Alle andere activiteiten verhuizen naar het buitenland. Na de zoveelste herstructurering vrezen velen dat Bombardier hier geen toekomst meer heeft. Maar daar leggen de vakbonden zich niet bij neer, aldus Freddy: “De wet-Renault voorziet dat wij in een eerste fase voorstellen kunnen doen om het jobverlies zoveel mogelijk te beperken. Voor ons moeten er alternatieven gezocht worden voor de activiteiten die verdwijnen naar het buitenland. Dat kan bijvoorbeeld door de arbeiders te herscholen zodat ze aan de slag kunnen in de eindassemblage. De regering kan hiervoor opleidingssteun voorzien.”

Om na de herstructurering een duurzame toekomst voor Bombardier Brugge (als gespecialiseerde, afgeslankte eenheid) te garanderen moeten er natuurlijk wel bestellingen binnenkomen. Op 31 mei komt er eindelijk een uitspraak rond het dossier van De Lijn. De Vlaamse vervoersmaatschappij kende een grote order toe aan het Spaanse CAF. Bombardier trok hierop naar de Raad van State, omdat er onduidelijkheden waren in de aanbesteding. Er is dus hoop om deze bestelling alsnog binnen te halen. Daarnaast zijn er de perikelen rond de productie van 445 dubbeldekstreinen voor de NMBS. De directie beloofde meermaals dat al deze treinstellen in Brugge geassembleerd zouden worden, maar vandaag blijkt dat Bombardier hier – juridisch gezien – niet toe verplicht is. Er moeten wel bepaalde procedures gevolgd worden en de kwaliteit dient gewaarborgd te blijven. Daarom kan het NMBS-verhaal mee in de schaal worden geworpen om zoveel mogelijk tewerkstelling in Brugge te behouden. Over een megabestelling van trams door de MIVB zal pas ten vroegste eind dit jaar duidelijkheid zijn.

In de week van 7 tot 11 mei werd er niet meer gewerkt op Bombardier. De week nadien wel, maar niet in ploegen en niet met overuren (ironisch genoeg is er door de bestelling van de NMBS momenteel veel werk). Volgens Freddy is de solidariteit tussen de werknemers heel groot: “In mijn 35-jarige carrière heb ik dat nog nooit meegemaakt. Zowel arbeiders, bedienden als kaderleden zijn solidair en steunen elkaar.” Zoals gezegd is op 14 mei de consultatie- en informatiefase van start gegaan. Bij wijze van besluit vat Freddy de doelstellingen nog eens samen: “We zijn realistisch en we maken ons geen illusies, maar we gaan er alles aan doen om de ontslagen te verminderen en het voortbestaan van onze fabriek te garanderen.”

ABVV-Metaal wenst alle werknemers van Bombardier veel sterkte in deze moeilijke tijden. En onze delegees en betrokken secretarissen veel goede moed, veerkracht en strijdvaardigheid!

Verdeling welvaartsenveloppe bevestigd en nieuw loonplafond BEV

Verdeling welvaartsenveloppe bevestigd

In het kader van het IPA bereikte de Groep van 10 overeenstemming over de welvaartsvastheid van de uitkeringen.

Hoewel de welvaartsenveloppe door de regering voor de komende twee jaar met 40 % is verminderd tot 169,9 miljoen euro in 2017 en 506,8 miljoen euro in 2018, slaagden de sociale partners erin een akkoord te bereiken om vooral de minima die het verst onder de armoedegrens liggen, te verhogen.

De wet betreffende het generatiepact bepaalt dat het akkoord van de Groep van 10 vervolgens wordt geformaliseerd via een advies van de Nationale Arbeidsraad, de Centrale Raad voor het Bedrijfsleven en het Algemeen Beheerscomité voor het Sociaal Statuut der Zelfstandigen.

Op 21 maart werd dit gemeenschappelijk advies uitgebracht. De Raden en het Algemeen Beheerscomité bevestigen het IPA en dringen er bij de regering op aan om alle maatregelen snel en correct uit te voeren. Net zoals voor tijdskrediet, talmt de regering ook hier om het IPA uit te voeren.

Loonplafond voor betaald educatief verlof geïndexeerd

Werknemers die betaald educatief verlof opnemen, behouden hun recht op loon. Dat loon wordt wel begrensd tot een bepaald loonplafond. Vorig schooljaar werd het loonplafond niet geïndexeerd. Dit schooljaar gebeurde dat wel.

Het nieuwe loonplafond bedraagt 2815 euro.

Het KB treedt retroactief in werking vanaf 1 september 2016. Voor het verlof dat reeds werd betaald, moet de werkgever dus het verschil bijpassen.

Strijden voor werk & werkbaar werk

1 mei is onze dag, strijddag, feestdag. 1 mei is onze dag. Dag van de arbeid.

Onze industrie heeft de afgelopen jaren zware klappen gehad. Soms leken alle doemberichten over de maakindustrie alsnog waarheid te worden. Het heeft geen zin om het licht van de zon te ontkennen. De industriële tewerkstelling is de voorbije decennia sterk verminderd. Toch blijven we overtuigd van de noodzaak van maakindustrie voor de welvaart van Vlaanderen én van de mogelijkheid ervan.

In de actualiteit lees je meer over drie recente positieve berichten:

- Volvo Car krijgt een tweede model toegewezen (de opvolger van de V40) en werkzekerheid voor behoorlijk wat jaren;
- ArcelorMittal doet 80 miljoen euro aan duurzame investeringen om fabriek milieuvriendelijker te maken;
- VDL bus Roeselare sleept een megadeal in de wacht en mag honderd elektrische bussen leveren aan de Nederlandse vervoerder Connexxion (de grootste order voor elektrische bussen met snellaadtechnologie tot nu toe). Extra pijnlijk dat TEC Wallonië in januari Poolse en Zweedse bussen verkoos.

Zelfs in tijden van ‘hoge’ loonkosten heeft onze industrie dus opportuniteiten. Ook wij willen een competitieve industrie (de beste garantie op langdurige tewerkstelling). Maar stop met grafieken over hoe duur onze arbeiders wel niet zijn en ga voor een industrieel beleid dat alle kosten, alle kansen en alle troeven in kaart brengt en uitspeelt. Zeker nu de vierde industriële revolutie op kruissnelheid komt: een revolutie op basis van digitale technologieën, circulaire economie en hernieuwbare energiebronnen. Zoals elke industriële revolutie is ook deze er één van kansen (inzake competitiviteit, nieuwe tewerkstelling, jobs die terugkomen, arbeidsomstandigheden), maar ook bedreigingen (jobs die verdwijnen, arbeidsomstandigheden).

Maar ook die transformatie kunnen we aan met onze industrie. We hebben een voorbeeld vlak bij de deur. Umicore was ooit een koloniaal mijnbouwbedrijf en is nu voorloper op het gebied van recycling en broeikasgasbeperking. Umicore delft geen grondstoffen meer, maar houdt zich bezig met het inkopen, recyclen en ‘klaarmaken’ van grondstoffen in vormen die nodig zijn voor duurzame technologie als katalysators, zonnepanelen en batterijen en haalt nu 62 procent van zijn inkomsten uit schone mobiliteit en recyclage.

Werk is belangrijk voor het welbevinden van mensen, dat weten we. We weten ook dat werkonzekerheid dé belangrijkst oorzaak is van stress. En dat in de metaalsector bijna de helft van de werknemers geen werkbaar werk heeft (Vlaamse werkbaarheidsmonitor). Voor 27 procent komt dat door stress op het werk. Werk moet dus ook werkbaar blijven. Vandaar dat ABVV-Metaal een tool ontwikkeld heeft voor onze delegees rond stress en burn-out. De bedoeling van deze tool is om te checken hoe het op hun bedrijf gesteld is en zo stress en burn-out op de agenda van de overlegorganen te zetten, maar ook om werknemers beter te beschermen. Check hier onze tool.

Want 1 mei is onze dag, strijddag, feestdag, dag van de arbeid, dag van werkbare arbeid.

Herwig Jorissen
Voorzitter

Wat met nieuwe regels tijdskrediet, SWT en landingsbanen?

Nieuwe regels tijdskrediet uitgesteld

In februari wezen we er al op dat op 20 december 2016 in de Nationale Arbeidsraad de cao nr. 103ter werd gesloten. De cao die belangrijke wijzigingen bevat met betrekking tot de toekenningsvoorwaarden van tijdskrediet, trad in werking op 1 april 2017.

Het KB dat de uitkeringen regelt, is echter nog niet gewijzigd, omdat de wijziging ervan door sommige regeringspartijen wordt gekoppeld aan andere besparingen. Het KB zal vermoedelijk pas ingaan op 1 juni. De toekenning van uitkeringen wordt daardoor met twee maanden uitgesteld.

Ook de twee adviezen die tegelijk met de cao werden aangenomen, vereisen een aanpassing van het KB. Gevolg is dat momenteel geen gebruik kan worden gemaakt van het 1/10-ouderschapsverlof en dat wettelijk samenwonenden geen tijdskrediet voor medische zorg voor de ouders of kinderen van de partner kunnen opnemen.

Toch gaat de cao zelf wel in op 1 april, zodat vanaf die datum de afschaffing van het tijdskrediet zonder motief een feit is. De werknemer kan vanaf 1 april ook tijdskrediet met zorgmotief voor 51 maanden aanvragen, maar voorlopig slechts met uitkeringen gedurende 48 maanden.

Ook cao’s SWT en landingsbanen verlengd

Op 21 maart sloot de Nationale Arbeidsraad ook de cao’s die de SWT-regelingen verlengen.

De leeftijdsvereiste voor SWT wordt bepaald op 58 jaar voor de volgende regelingen:

1) SWT zwaar beroep met 33 jaar loopbaan;
2) SWT zwaar beroep met 35 jaar loopbaan;
3) SWT zeer lange loopbaan;
4) SWT medische problemen.

Voor de eerste drie regelingen stijgt de leeftijdsvereiste in 2018 naar 59 jaar. Voor het SWT medische redenen blijft de leeftijd hetzelfde. Voor SWT zwaar beroep met 33 en 35 jaar loopbaan en SWT zeer lange loopbaan is bovendien het bestaan van een cao op sectorvlak vereist.

Daarnaast behoudt de cao ook de SWT-regeling op 56 jaar voor ondernemingen in moeilijkheden of herstructurering. Voor de toepassing hiervan moet op ondernemingsniveau een cao worden gesloten.

Ten slotte werd ook de uitzonderingsregeling voor het tijdskrediet eindeloopbaan, de zogenaamde landingsbanen, verlengd. Voor 2015-16 legde een NAR-cao de leeftijdsvereiste vast op 55 jaar voor werknemers met lange loopbanen, in zware beroepen of tewerkgesteld in ondernemingen in moeilijkheden. Voor 2017-18 wordt deze leeftijd behouden. Behalve voor ondernemingen in moeilijkheden of herstructurering waar een ondernemings-cao kan worden gesloten, is ook hier een cao op sectorvlak nodig.

De sectorale cao’s werden tot 30 juni verlengd voor de werknemers die onder paritair comité 111 vallen. Voor de andere sectoren maakt dit deel uit van de eisenbundels, waarover momenteel wordt onderhandeld.

Wat is er te doen rond het Feest van de Arbeid?

Op 1 mei vieren we de Dag van de Arbeid. We kijken trots terug op onze historische verdiensten, maar tonen we ook onze ambities voor de toekomst.

Vooravond ABVV-Metaal Antwerpen op vrijdag 28 aprilVooravond ABVV-Metaal Antwerpen op vrijdag 28 april

 

Vooravond ABVV op zondag 30 april

Schrijf je snel in voor de speech van sp.a-voorzitter John Crombez samen met Rudy De Leeuw (ABVV) en Paul Callewaert (Socialistische Mutualiteiten) op 30 april om 18u00 in de Foyer van De Vooruit in Gent.

Na de speech en de receptie start Volta (www.nachtvandearbeid.be). Dit jaar kun je optredens bijwonen van o.a Het Zesde Metaal, Warhaus en Tamino.

 

Provinciale 1 mei-viering in Halle

Provinciale 1 mei-viering op het Oudstrijdersplein te Halle van 14 tot 19u. Met optredens van De Bende, Gene Thomas, Basement Noises, Moelparkee en Boliviaanse dansgemeenschap. Animatie, drank- en hapjesstanden en springkastelen zijn voorzien.

 

1 mei-viering in Ingelmunster

Het Feest van de Arbeid wordt gevierd met een barbecue in Ingelmunster. Iedereen welkom vanaf 11 uur in de Brasserie van het OC (Bollewerpstraat 3). Kinderen jonger dan 7 jaar eten gratis mee, wie jonger is dan 26 jaar betaalt 10 euro. Vanaf 26 jaar betaal je 15 euro. Keuze uit vlees, vis of vegetarisch.

 

1 mei 2017 in Maasmechelen

Goede tradities zijn er om in ere te houden. Daarom verzamelt de socialistische beweging op maandag 1 mei om op te komen voor solidariteit en tegen onrechtvaardigheid.

Iedereen welkom vanaf 9 uur op het Kerkplein, Dr. Haubenlaan, Maasmechelen. 

Redenen genoeg om op maandag 1 mei naar Maasmechelen af te zakken! Muziek, boeiende toespraken, een kleurrijke optocht, tal van attracties, een gezellige markt, ... Kortom: een feestelijk programma!

Programma:

9 uur: FRÜHSHOPPEN met ‘DIE DAMPFKNÖDEL’

9 – 11 uur: Spek & eieren voor 6,5 euro

10 uur: Animatie voor jong en oud met muziekoptredens

11 uur :Toespraken van Daan Deckers, lijsttrekker sp.a Maasmechelen, Pierre Vrancken, gewestelijke voorzitter ABVV Limburg, Peter Vanvelthoven, voorzitter sp.a Limburg

11.30 uur: Optocht

12.45 uur: Optredens van DJ REYHAN, JAZZBAND, PELICAN BAY

 

1 mei in Oost-Vlaanderen: Feest mee!

1 mei is de Dag van de Arbeid en deze dag wordt gevierd. Feest mee in onze Oost-Vlaamse regio‘s! Bekijk hier het programma.

 

Vier-werk Antwerpen

10 uur: Bijeenkomst Leopold de Waelplaats voor het museum met muziek, animatie, gratis koeken en een koffiebar

10.40 uur: Toespraken en vertrek van de optocht richting Grote Markt

12.30 uur: Vierwerk op de Grote Markt met muziek, eet- en drankkraampjes en kinderanimatie, presentatie door Andrea Croonenberghs. Dit jaar verwelkomen we Vrienden van Oscar, Two Familiar, Société Anonyme en in Merdan Taplak orchestra op ons podium op de Grote Markt.

 

Mechelen viert 1 mei

 

Feest van de Arbeid in de hoofdstad

Brussel - Rouppeplein

13 tot 14.30 uur: Animatie

15 tot 20 uur: Concerten en straatanimaties met Magic Land Theatre

Brussel - St-Katelijneplein: 1 love May

• Ontbijt georganiseerd door sp.a en Curieus in Evere, vanaf 08.30 uur, GC Everna, Sint-Vincentiusstraat 30 in Evere

• Lunch en 1 mei speeches in Molenbeek, vanaf 12 uur, DC Randstad, Hoveniersstraat 56, 1080 Molenbeek

• I Love May festival, Sint-Kathelijneplein, 14.30-20 uur

 

1 mei-viering in Leuven

10.30 uur: Toespraken Bruno Tobback en Miranda Ulens op het Martelarenplein (voor het station)

11.15 uur: Start optocht

12 uur: Einde optocht aan de Vismarkt

12 tot 22 uur: Volksfeest - ambachtelijke markt – BBQ enz.

 

Brugge op 30 mei

De Rode Wimpel Fuif vanaf 20 uur: Café Hollandse Vismijn – Vismarkt 4, Brugge

 

Kortrijk

30 april: Mei-avond

Textielhuis, Rijselstraat 19, Kortrijk

1 mei: Begijnhofpark

12 – 14 uur: BBQ

 

Ieper

1 mei: Zaal Cyper, Bruseweg 309, Sint-Jan-Ieper

11 uur: Aperitiefconcert

12.30 uur: BBQ

15 uur: Optreden en toespraken

Doorlopend: Samenzijn met koffie en taart – kinderspelen

 

Sectorale onderhandelingen: alle eisenbundels overgemaakt aan de werkgevers

De eerste fase van de sectorale onderhandelingen is achter de rug. In maart hebben wij – samen met de andere vakbonden – voor alle metaalsectoren gemeenschappelijke eisenbundels overgemaakt aan de werkgeversorganisaties.

Deze eisenbundels kwamen tot stand na overleg met onze secretarissen en afgevaardigden. Zij weten immers als geen ander wat er leeft op de vloer. Het hoeft dan ook niet te verwonderen dat onze voornaamste eis betrekking heeft op de verhoging van de koopkracht. Na jaren van loonmatiging – de indexsprong en de loonstop liggen nog vers in het geheugen – snakken de mensen naar een merkbare verbetering op dit vlak. Wij zullen dan ook het onderste uit de kan halen om de loonnorm van 1,1 % maximaal in te vullen in al onze sectoren.

Ook werkbaar werk is een van onze centrale eisen. De recente sociale conflicten op Volvo Trucks en CNH Industrial illustreerden eens te meer dat hier nog veel werk aan de winkel is. We vragen onder meer verbeteringen in het anciënniteits- en loopbaanverlof en een versterking van het recht op opleiding. Uiteraard willen we ook dat er zo snel mogelijk wordt ingetekend op de NAR-cao’s inzake tijdskrediet en landingsbanen.

Daarnaast is er aandacht voor de vele maatschappelijke uitdagingen zoals deze in het IPA werden geformuleerd (mobiliteit, innovatie, burn-out, ...). We vragen engagementen om hierover in onze sectoren concrete stappen te zetten.

Bovenstaande eisen zijn voor ons de evidentie zelve, maar voor de werkgevers niet ... . Reeds meerdere keren kregen we te horen dat de 1,1 %-loonsverhoging weliswaar onderhandelbaar maar allesbehalve verworven is. Ook wanneer het gaat over werkbaar werk, wordt in eerste instantie alleen maar naar de kostprijs op korte termijn gekeken. Bovendien willen de werkgevers, met de wet-Peeters in de hand, maar al te graag de bestaande flexibiliteitsregelingen uitbreiden (verhogen van de overurengrens, invoeren van het plus minus conto, vrijwillige overuren, ...)

Niets is dus vanzelfsprekend. En er zal keihard moeten worden onderhandeld. Maar laat ons duidelijk zijn: een reële verhoging van de koopkracht en meer werkbaar werk zijn voor ons prioritair. En de – soms absurde – werkgeverseisen voor meer flexibiliteit zullen we zoveel mogelijk proberen in te dammen.

Ten laatste tegen half april zal voor al onze sectoren de eerste onderhandelingsronde achter de rug zijn. We houden jullie op de hoogte!

Delegees en militanten: onze barometer op de vloer

Dankzij onze militanten en delegees op de vloer, weten wij als vakbond wat er leeft in de bedrijven. Zo is werkbaar werk al jaren een terugkerend thema in onze wekelijkse syndicale blog, waarin onze mensen het woord nemen. Zie hier een verzameling van blogs over het topic!

Zelfsturende teams: pro of contra? (Caroline Segers)

Wij maken morgen (Sven Hemelaers)

Asociale regering counteren met cao 104 (Danny Utens)

Bloei van de flexibiliteit na een herstructurering (Kenneth Blomme)

Langer werken met de huidige arbeidsdruk? (Erik De Vriendt)

Werkbaar werk, dé syndicale uitdaging (Caroline Segers)

Flexibiliteit op maat van de werknemer (Sacha Cornelis)

Work Hard, Play Hard (Steve Temmerman)

Stress, 'wasda?!!' (Caroline Segers)

 

 

 

 

 

 

Metaal geteisterd door sociale conflicten rond werkbaar werk

Staking op Volvo Trucks: “Alles moet steeds sneller en beter. Op den duur is dat niet meer werkbaar”

Op Volvo Trucks werd van 14 tot 17 maart gestaakt. De arbeiders zagen geen andere uitweg meer om iets te doen aan de hoge werkdruk. Toch hoefde het niet zover te komen. De vakbonden trokken vaak genoeg aan de alarmbel. Maar als de directie jarenlang de terechte verzuchtingen van de werknemers naast zich neerlegt, dan blijven er nog weinig andere opties over.

Volgens ABVV-Metaal-hoofdafgevaardigde Johan Thandt krijgen de arbeiders al heel lang met een aantal specifieke problemen te kampen: “Eerst en vooral is er de torenhoge werkdruk. Alles wordt zeer strikt getimed, tot op de seconde. En over de jaren heen moest er steeds meer geproduceerd worden met steeds minder mensen. Op den duur is dat niet meer houdbaar. Daarnaast is er de slechte verlofregeling. Als mensen voortdurend te horen krijgen – vaak slechts enkele dagen op voorhand – dat ze hun aangevraagd verlof niet kunnen opnemen, dan is er een probleem. Ook ons rollend materieel is compleet verouderd en aftands. Dat is onverantwoord.” Nochtans waren deze problemen gekend bij de directie en werden ze meermaals aangekaart via het sociaal overleg op het bedrijf: “Nog geen drie weken voor de staking uitbrak, hebben we ons beklag gedaan bij de werkgever, maar dat viel telkens in dovenmansoren”, aldus nog Johan.

Ook volgens gewestelijk secretaris Jo De Mey, die de onderhandelingen voerde, kennen de huidige problemen een lange voorgeschiedenis: “Er zijn veel frustraties gegroeid de afgelopen jaren. En die signalen werden niet opgepikt door de directie. Sinds een aantal Franse managers aan het roer kwamen te staan van de Gentse site, geraakte de typische Zweedse overlegcultuur ondergesneeuwd. Alles werd eenzijdig van bovenaf opgelegd, zonder deftige communicatie en zonder rekening te houden met de realiteit op de vloer.”

Provinciaal secretaris Patrick Mertens legt de vinger op de wonde. Hij verwijst naar de groeipijnen van een bedrijf dat in recordtempo groeit: “Sinds drie jaar zit de Europese logistiek volledig in Gent geconcentreerd. De volledige fabriek moest geheroriënteerd worden om te kunnen evolueren naar een echte volume-fabriek, die zoveel mogelijk vrachtwagens kan produceren. Op slechts enkele jaren tijd is het bedrijf drastisch veranderd. Maar op vlak van communicatie zijn er veel fouten gemaakt. De mensen die in de hiërarchie boven de arbeiders staan hebben onvoldoende instructies gekregen om alles in goede banen te leiden. Teamleaders waren niet in staat om incidenten op de vloer op te vangen. Hogere leidinggevenden kwamen (vaak onbewust) heel arrogant over in hun communicatie, alles werd van bovenaf opgelegd. Dat is typisch voor grote bedrijven. Volvo had beter moeten nadenken over hoe je iedereen meekrijgt in zo’n nieuw verhaal.”

De afgelopen jaren werden dus steeds meer vrachtwagens geproduceerd. En hoewel dat uiteraard een goede zaak is, werd het menselijke aspect uit het oog verloren: “Om de zoveel tijd past men op de productielijnen zogenaamde efficiëntie-oefeningen toe”, legt Johan uit. “Als we meer camions maakten, dan kwamen er mensen bij. Maar het aantal vrachtwagens steeg in verhouding sneller dan de extra aanwervingen. In de praktijk werd er dus steeds meer geproduceerd met minder mensen. Als je blijft doen, dan wordt het natuurlijk onwerkbaar.” Jo De Mey knikt en vult aan: “De nieuwe werknemers zijn ook onvoldoende opgeleid om aan de complexe lijnen te werken. Elke vrachtwagen die gemaakt wordt, is anders dan de vorige, er zijn heel veel varianten. Dat maakt het werk er niet eenvoudiger op. We stellen vast dat veel mensen uitvallen. Zij worden dan vervangen door mensen die ook niet genoeg zijn opgeleid en zo creëer je een vicieuze cirkel.”

Uiteraard is het niet allemaal kommer en kwel. Zo werd er de afgelopen jaren heel veel geïnvesteerd in ergonomie, vertelt Patrick. Maar hij voegt eraan toe: “Werkbaar werk is meer dan ergonomie alleen. Ook het werktempo is doorslaggevend, zeker voor oudere werknemers.”

Desondanks is Volvo Trucks een positief verhaal. Een verhaal van economische groei en belangrijke tewerkstelling. Maar het eenzijdig opleggen van grote veranderingen en het uitsluitend oog hebben voor efficiëntie – steeds meer, steeds beter, steeds sneller – zonder rekening te houden met de werkbaarheid voor de werknemers is uiteindelijk onhoudbaar. Als met de bekommernissen van de arbeiders onvoldoende rekening wordt gehouden, als het sociaal overleg niet gerespecteerd wordt en als frustraties jarenlang smeulen, dan krijg je een escalatie. Een escalatie waar niemand baat bij heeft, noch de werknemers, noch de werkgever.

Uiteindelijk werd op vrijdag 17 maart, na drie lange dagen onderhandelen, een akkoord bereikt. De vorige voorstellen van de directie werden telkens met een duidelijke meerderheid naar de prullenmand verwezen, wat illustreert hoe diep het ongenoegen geworteld zit. Het akkoord bevat een aantal positieve elementen. Zo wordt de lijnsnelheid op 90 % gebracht. Er zullen ook extra mensen worden aangeworven, waardoor de werkdruk iets daalt en de arbeiders hun geplande verlof kunnen opnemen. Er worden tot slot investeringen in rollend materieel voorzien.

Maar het werk is nog niet af, zo beseft Johan: “Als vakbond zullen we alles goed moeten opvolgen en voortdurend de vinger aan de pols houden. Er moet nog veel gebeuren opdat de werkdruk op lange termijn op een aanvaardbaar niveau blijft. Vergeet ook niet dat 43 % van de arbeiders tégen het akkoord heeft gestemd. Het is belangrijk dat we iedereen meekrijgen. Daar moeten we werk van maken. Ik heb wel de indruk dat het sociaal overleg voor een stuk in ere hersteld is. En dat er in de toekomst meer rekening zal worden gehouden met onze bekommernissen.”

Ook CNH Industrial staakt voor werkbaar werk

Werkbaar werk verhit nu ook de gemoederen bij CNH Industrial in Antwerpen. De werknemers in de afdeling logistiek staken er sinds 20 maart. Op het moment van schrijven is er nog geen sprake van een oplossing, integendeel.

De oorzaken moeten vooral gezocht worden in de hoge werkdruk. Volgens ABVV-Metaal-hoofddelegee Steve Temmerman slepen de problemen al meer dan een jaar aan: “Op de afdeling logistiek loopt alles in het honderd. Dringende leveringen komen niet tijdig aan, waardoor de werknemers voortdurend alles moeten rechttrekken. Het is constant vechten om alle onderdelen tijdig naar de lijn te krijgen. Er zijn ook veel ergonomische klachten en er wordt gewerkt met verouderd materiaal.” Door de problemen in de logistiek ondervindt de assemblage zelf ook regelmatig moeilijkheden. “Er zijn vaak ontbrekende onderdelen in de tractoren die worden geproduceerd. Ook dat maakt het werk er niet werkbaarder op, want het moet achteraf altijd worden opgelost.”

De pogingen van de directie om een oplossing te vinden hebben nergens toe geleid: “Ze doen exact dezelfde loze beloften als een jaar geleden waarvan toen niets is terechtgekomen. Het vertrouwen is compleet zoek”, aldus Steve. Bovendien gooit de directie olie op het vuur: werknemers worden afgedreigd en persoonlijk aangepakt. Pogingen om werkwilligen in te schakelen zijn mislukt, omdat de arbeiders solidair zijn met hun collega’s. “Er werd dan maar gepoogd om bedienden aan het werk te zetten in de logistiek! Maar dat hebben wij niet toegelaten.”

Door de arrogantie van de directie is de situatie geëscaleerd. De staking is uitgebreid naar de productieafdeling en er werd een stakerspiket opgezet. Maar liefst twee derde van de arbeiders steunt de staking. 

De staking bij CNH Industrial is afgelopen op 28 maart. 56 % van de werknemers heeft het sociaal akkoord goedgekeurd. Meer weten? Klik hier