de voorzitter

De Voorzitter gaat de dialoog aan. Het gedacht van Georges De Batselier.

 

In gesprek met... Herwig Jorissen

Het gevecht om tijd loopt als een rode draad doorheen de geschiedenis van de arbeidersbeweging. Bekeken op lange termijn is het dan ook overduidelijk dat we zowel op dag-, als op week-, als op jaarbasis minder werken dan vroeger. Met dien verstande dat deze dalende trend de laatste decennia gestabiliseerd is (dan wel in sommige landen weer gestegen is).

De eis voor minder werken was enerzijds een eis voor een menswaardig bestaan (de achturendag) en anderzijds een tewerkstellingseis (het werk herverdelen). De eis voor arbeidsduurvermindering geraakte de laatste tijd in de verdrukking als een economisch onverantwoorde eis.

Tot begin dit jaar de grootste vakbond – IG-Metall – in één van de sterkste economieën – Duitsland – stakingsacties aankondigde voor 6 procent loonsverhoging en een 28-urenweek.

IG-Metall eist dat elke werknemer in de Duitse metaalsector het recht moet hebben om haar/zijn arbeidstijd voor twee jaar te laten dalen van 35 uur naar 28 uur per week. Voor de kosten draaien werkgever en werknemer op. Een werknemer in ploegen krijgt een compensatie van 750 euro per jaar. Een werknemer die een zorgtaak opneemt 200 euro per maand. Het gaat dus om een vrijwillige, individuele en tijdelijke arbeidsduurvermindering. Na twee jaar moet de werkgever een terugkeer naar een voltijdse baan garanderen. Kort door de bocht zou men kunnen zeggen dat het gaat om een vorm van sectoraal tijdskrediet (grotendeels op kosten van de werknemer).

Het belangrijkste echter is dat de (collectieve) arbeidsherverdeling/-vermindering opnieuw op de sociale agenda staat:

  • Als onderdeel van een werkgelegenheidsbeleid: in de nasleep van de crisis van 2008 onderzocht de Internationale Arbeidsorganisatie systemen van tijdelijke werkloosheid. Die concludeerde dat op deze wijze honderdduizenden jobs gered werden (en het Belgische systeem zou het grootste effect hebben). Wat is tijdelijke werkloosheid anders dan een tijdelijke arbeidsduurvermindering?
  • Als onderdeel van een kwaliteitsvol personeelsbeleid: het mislukte Zweeds experiment met de zesurendag in een rusthuis in Svartedalen werd makkelijk als mislukt omschreven. Alleen was het niet mislukt. Ten eerste werden reeds nieuwe experimenten aangekondigd en ten tweede was er een positieve impact op de gezondheid van het personeel en de kwaliteit van de zorg.
  • Als onderdeel van een beter evenwicht tussen werk en privé: één van de belangrijkste afwegingen voor de nieuwe generaties werknemers op de arbeidsmarkt: meer (vrije) tijd (28 procent van de Belgen wil meer vrije tijd).
Laat ons de rode draad – het gevecht om tijd – terug opnemen. Zonder op voorhand te zeggen: “Het moet zo en niet anders.” Laat ons met open vizier de mogelijkheden en impact van verschillende vormen bekijken. Dat dit geld kost (het economisch argument): ja, dat kost geld, maar werkloosheid ook, en de aankoop van gevechtsvliegtuigen ook en een oneerlijke taxshift ook en …

Een gelukkig en gezond 2018.

Herwig Jorissen
Voorzitter