de voorzitter

De Voorzitter gaat de dialoog aan. Het gedacht van Herwig Jorissen.

 

Limburg stond de afgelopen week een beetje in brand. Eerst gingen de toeleveranciers van Ford in staking, waardoor ook Ford plat kwam te liggen. De werkgevers (VOKA Limburg, maar ook Agoria) schreeuwden onmiddellijk moord en brand. “Chaos en gebrek aan respect bedreigen toekomst Ford Genk”, volgens Agoria, en de vakbonden moesten verantwoordelijk zijn en afstand nemen van de wilde acties. Op relatief korte tijd zijn de vakbonden er in geslaagd om in alle bedrijven akkoorden te onderhandelen, waarmee de problemen van de baan waren. Dacht men. Want prompt ging Ford zelf in staking. Nu schreeuwden niet alleen de patroons moord en brand (VKW-Limburg, VBO) maar ook de politiek (onder andere Patricia Ceyssens, Vlaams minister van Economie in de Zevende dag) want de toekomst van Ford kwam door die onverantwoorde arbeiders in het gedrang.

Volgens de topman van Ford Europa, John Fleming, is dankzij de inspanningen van het bedrijf, de regionale en nationale overheden (de arbeiders vernoemde hij niet) vandaag “Ford Genk één van de modernste en meest efficiënte fabrieken in zijn soort”. Al die inspanningen dreigen nu teniet gedaan te worden en er komt “een grote wolk boven de toekomst van de Genkse Ford-fabriek”. Als één van de meest efficiënte fabrieken in zijn soort bedreigd wordt door een staking, dan zegt de topman van Ford Europa eigenlijk dat Ford-arbeiders geen recht op staken hebben. Elke arbeider heeft recht om voor zijn gerechtvaardigde belangen op te komen, ook die van Ford, ook die van de toeleveranciers.

Zoals alle autoconstructeurs werkt Ford met toeleveranciers, die onderdelen leveren aan de moederfabriek. In Genk zitten de toeleveringsbedrijven allemaal dicht bij elkaar, verdienden de arbeiders weinig en zijn de lonen tussen de verschillende toeleveranciers ook nog eens behoorlijk verschillend. Dat alleen al is een tijdbom. Naast de onderbetaling is er ook het massale gebruik en vooral misbruik van uitzendarbeid en tijdelijke contracten. Als gedurende jaren uitzendwerk gebruikt wordt als systeem en niet voor hetgeen waarvoor het bedoeld is (bij uitzonderlijke vermeerdering van werk of voor een vervanging), dan komt er in het bedrijf een groep arbeiders die, begrijpelijkerwijze, altijd voor het kortetermijnresultaat zullen gaan. Gewoon omdat ze niet weten of ze er straks nog bij zullen zijn (dat bleek ook al bij de vorige stakingsgolf in de Limburgse toelevering). Men moet dan niet spreken over heethoofden of een kleine minderheid (dixit algemeen directeur Guy Martens). In de sociale geschiedenis zijn het de zogezegde heethoofden geweest – al is het beter om te spreken over mondige arbeiders – die via de weg van de vakbond voor progressie gezorgd hebben. Bovendien, wie de mensen zijn waarden, dromen, zekerheden en dus zijn toekomst ontneemt, kweekt heefthoofden. Het is aan de vakbond om hieraan gehoor en een stem te geven.

Bovendien is het niet omdat de constructeurs een flexibeler dan flexibel just-in-time-syteem hebben opgezet met een toeleveringspark van onderbetaalde arbeid, dat de arbeiders in die fabrieken dat zomaar moeten ondergaan. Als daardoor, gecombineerd met andere elementen, in een bepaald bedrijf de emmer op zeker ogenblik overloopt (en bij Syncreon zaten de mensen al zeven maanden te wachten op nieuwe functieclassificatie) dan zijn enkel diegenen die niet vertrouwd zijn met het dossier verwonderd. Dan blijkt dat flexibiliteit zijn grenzen en nadelen kent. Want de onderdelen in voorraad leveren vaak maar 1 tot 2 uur werk op, waardoor het moederbedrijf heel erg afhankelijk wordt van de toeleveranciers.

De vakbond is meer dan wie ook vragende partij voor werkgelegenheid, werkzekerheid en sociale vrede. Ook in Limburg, zoals bleek tijdens de afgelopen acties. Vanaf dag één is alles gedaan om de staking te beperken. In sommige bedrijven is kwam er een akkoord zonder staking, in andere niet. Nergens hebben de stakingen aangesleept en uiteindelijk bleef het productieverlies bij Ford beperkt. Toen de staking bij Ford uitbrak had de voorzitter van ABVV-Metaal Limburg, Tony Castermans, en hij alleen de moed om in de media te verklaren dat hij niet onverdeeld gelukkig was met de staking.

Wij hebben dus geen lessen te krijgen in verantwoordelijkheid. Niet van de werkgevers en zeker niet van politiekers die er nog altijd niet in slagen, na driehonderd dagen spelen met het geld van ons allemaal, om een regering te vormen die naam waardig. Die zelfs na driehonderd dagen staken geen compromis vinden. Zo'n onverantwoord gedrag heeft geen enkele vakbond ooit ten toon gespreid. Het is niet omdat ze blauw is, dat Patricia Ceyssens niet het schaamrood op haar wangen zou moeten krijgen.

Dus wij willen sociale vrede. Maar de elementen die een sociale vrede waarborgen moeten aanwezig zijn. Je handhaaft nu eenmaal geen sociale vrede op een tikkende tijdbom. Na de vorige stakingsronde bij de toeleveranciers hebben de patroons geen lessen willen trekken. Misschien hebben ze nu wel de moed en de verantwoordelijkheidszin om samen met de vakbonden de situatie te analyseren en te zien wat kan en niet (meer) kan. Om te zien hoe een einde kan gemaakt worden aan bepaalde excessen (de waanzinnige flexibiliteit en ermee gepaard gaande werkdruk, de onderbetaling, de gesel van het oneigenlijk gebruik van uitzendarbeid,...). ABVV-Metaal is bereid die oefening te maken en haar verantwoordelijkheid op te nemen. Voor onze arbeiders en voor onze industrie.

Herwig Jorissen
Voorzitter